Aktivni »Filmaktiv«
Prikazani radovi bili su odreda hrvatske premijere i uskoro bi trebali početi svoj festivalski itinerar. Ono što ih tematski povezuje, svodi se na motive balkanskih migracija, bijega i povratka, iako su im autorski pristupi vrlo različiti
RIJEKA – Iako je kraj godine tradicionalno rezerviran za filmske inventure, agilno društvo iz riječkog »Filmaktiva« aktivnije je no ikad. Samo što se jedna prostorija »Molekule« u bivšem »Ivexu« na Delti ispraznila od slikara, napunili su je filmaši. I to iste večeri. Nakon prezentacije rada ljubljanske galerije »Škuc« koju je održala njena voditeljica Alenka Gregorić, večer se nastavila projekcijom tri filma mladih hrvatskih autora, polaznika regionalne dokumentarne radionice koja je ovog ljeta održana u Beogradu uz mentorsku podršku pariškog »Ateliera Varan«. Prikazani radovi koji slijede »Varanovu« estetiku direktnog filma bili su odreda hrvatske premijere i uskoro bi trebali početi svoj festivalski itinerar. Ono što ih tematski povezuje, svodi se na motive balkanskih migracija, bijega i povratka, iako su im autorski pristupi krajnje dijametralni.
Možda najosobniji pristup temi rabi Maša Drndić koja se u impresivnom debitantskom filmu »Moj Beograd« vraća nakon šesnaest godina u grad iz njena djetinjstva koji u autorici priziva potisnute osjećaje. No, motiv bijega ovdje se na neki način prevodi i kao »bijeg od fašizma«, kad se autorica referira na svoju poznatiju majku, spisateljicu Dašu Drndić, koja taj isti »bijeg« spominje u romanu »Sonnenschein« kad opisuje tragediju Umberta Sabe. Iako joj je »Moj Beograd« prvi film, riječ je o radu neupitne autorske zrelosti koji se stilski oslanja na najzanimljivije izdanke njemačkog novog vala poput Angele Schanelec (kadriranje nogu, uporaba magnetofonskih snimki).
Motivom bijega i sjećanjima koja naviru poigrava se i autorica Paola Albertini u filmu »Bulevar«, dok posjećuje jednu bivšu pulsku obitelj na njihovoj novoj beogradskoj adresi. A Ivan Ramljak u filmu »Baba Višnjina 23« nastavlja u Beogradu tragati za omiljenim mu likovima čudaka i osoba s društvenih margina, samo što Boru Leeja sada zamjenjuje jedan beogradski osobenjak, bivši vlasnik agencije za žigoloe, koji se bavi izradom »minđuša za mršavljenje«. Dok baulja dvorištem u kojem su ostali tek jedna smokva i jedna jabuka i pokazuje mu ostatke kuće u kojoj je nekada živio, na čijim će ruševinama osvanuti neki novi prodajni i poslovni centar, njegova beogradska sudbina nimalo se ne razlikuje od urušenih života stanara svih naših kupskih i koranskih ulica.
Dani kratkog filma u »Molekuli« nastavili su se projekcijom filmova s festivala u Taboru. A pridodamo li im i recentne projekcije u HKD-u na kojima su se predstavili nagrađeni i već etablirani autori poput Nikole Strašeka, duga filmska godina u Rijeci okončala je, dakle, kratko ali slatko.
Dragan RUBEŠA
Novi list, 24. 12. 2007.
